Cắt cầu mão kim loại và zirconia bằng mũi khoan nào

Người biên soạn: Ngọc Thoại · Người duyệt: Đăng Khoa · Cập nhật: 15/10/2026

Tóm tắt nhanh: Cầu mão kim loại thường được cắt bằng mũi carbide chuyên dụng cắt cầu mão, còn zirconia rất cứng nên dùng mũi kim cương phù hợp kèm nước làm mát liên tục. Tạo rãnh dọc, cắt đến lớp xi măng rồi dùng dụng cụ tách mão, cẩn thận để không cắt vào răng trụ.

Đánh giá trước khi cắt mão

Cắt mão là thao tác dễ làm hỏng răng trụ nếu vội. Trước khi cầm tay khoan, hãy dành thời gian đánh giá để chọn đúng mũi và đường cắt.

Xác định chất liệu mão là kim loại, sứ kim loại, zirconia hay loại khác.
Xem độ dày mão, dạng cầu hay mão đơn, và liên quan với răng bên cạnh.
Đánh giá loại xi măng và bờ mão nếu có phim X-quang.
Tư vấn cho bệnh nhân vì mão tháo ra có thể không dùng lại được.
Chuẩn bị răng tạm nếu cần, xem làm răng tạm tại ghế.

Nếu mão bong tự nhiên do lỗi gắn, có thể không cần cắt. Nguyên nhân bong xem bong mão răng sứ nguyên nhân. Quy trình làm mão mới được tóm tắt ở quy trình làm mão răng sứ.

Chọn mũi khoan theo vật liệu

Vật liệu mão	Loại mũi thường dùng	Lưu ý
Kim loại (hợp kim)	Mũi carbide cắt cầu mão (transmetal)	Cắt rãnh dọc, nhiều lưỡi chống bít
Sứ kim loại	Kim cương thô cho lớp sứ, carbide cho khung kim loại	Thường phải đổi mũi khi tới lớp kim loại
Zirconia	Kim cương phù hợp cắt zirconia, tùy hãng	Rất cứng, cần làm mát liên tục
Sứ thủy tinh (lithium disilicate)	Kim cương	Cắt từng lớp, tránh nứt vỡ mảnh lớn

Các tài liệu của nhà sản xuất mô tả carbide thích hợp để cắt kim loại, còn kim cương phù hợp với zirconia và sứ. Kim cương dùng trên kim loại dễ bị bít và nóng. Nhìn chung bạn nên xem hướng dẫn của hãng cho từng mũi. So sánh chi tiết hai loại ở bài mũi khoan carbide và kim cương.

Các bước cắt mão kim loại

Dùng tay khoan nhanh với nước làm mát. Kiểm tra mũi chạy thử không tải.
Tạo rãnh dọc ở mặt má, đi từ mặt nhai về phía bờ mão.
Cắt xuyên qua kim loại, quan sát dần đến lớp xi măng. Màu và cảm giác cắt sẽ thay đổi.
Không cắt sâu vào ngà răng trụ. Dừng khi thấy xi măng.
Dùng dụng cụ tách mão, xoay nhẹ để mão tách ra theo rãnh.
Nếu mão rất dày hoặc là cầu nhiều nhịp, có thể cần thêm rãnh hoặc cắt tách các nhịp.

Với mão kim loại, hãy chú ý tránh để tay khoan rung, vì mũi mẻ hoặc gãy gây nguy hiểm. Xem mũi carbide gãy, rung khi khoan để phòng ngừa.

Cần mũi cắt cầu mão chuyên dụng?
Xem mũi cắt cầu mão và mũi khoan kim cương, hoặc gọi 0584 880 312 để được tư vấn.

Các bước cắt mão zirconia

Một bài hướng dẫn của hãng bur cho biết zirconia có độ bền gãy cao nên thường không thể chỉ tách bằng dụng cụ mà phải cắt trước. Họ nhấn mạnh nước làm mát liên tục để tránh tổn thương nhiệt cho răng.

Đánh giá độ dày, loại xi măng và kiểu bờ.
Dùng tay khoan nhanh có nước, mũi chuyên dụng cho zirconia, tạo rãnh dọc.
Duy trì nước làm mát liên tục, cắt ngắt quãng và lực nhẹ.
Cắt sâu dần đến khi thấy lớp xi măng, dấu hiệu là đổi màu và giảm lực cản.
Dùng dụng cụ tách mão đặt vào rãnh, xoay để tách mão và phá liên kết xi măng.
Lấy mão và làm sạch xi măng còn lại bằng dụng cụ phù hợp.

Mão zirconia dán bằng xi măng nhựa thường khó tháo hơn mão gắn xi măng thường, tuỳ cách gắn. Vì vậy, kiểm tra lại hồ sơ gắn nếu có. Chi tiết các loại xi măng xem chọn xi măng gắn mão zirconia. Mũi kim cương mài sứ như mũi khoan kim cương mài sứ hãng Strauss thuộc nhóm mài sứ, hãy xem mô tả của hãng để biết có phù hợp zirconia không.

An toàn cho răng trụ, mô mềm và bệnh nhân

Che chắn lưỡi, má và nướu bằng dụng cụ vén, gạc hoặc đê cao su khi cần.
Dùng hút lớn để hút mạt và nước, phòng nuốt hoặc hít phải mảnh vỡ.
Bệnh nhân và nhân viên cần đeo kính bảo hộ vì mảnh kim loại hoặc sứ có thể bắn ra.
Làm mát đủ để tránh nhiệt gây hại tủy, xem mũi khoan nóng làm tổn thương tủy.
Không dùng lực bẩy mạnh khi chưa cắt đủ sâu, vì có thể làm gãy cùi răng.
Thay mũi khi cùn, vì cắt vật liệu cứng làm mũi mòn nhanh.

Thao tác cần thực hiện bởi nha sĩ có đào tạo. Nếu răng trụ yếu hoặc cùi mỏng, nha sĩ có thể chọn phương án khác.

Sau khi tháo mão

Làm sạch xi măng cũ, kiểm tra cùi răng có sâu hoặc nứt không.
Gắn răng tạm bảo vệ cùi, xem răng tạm bis-acryl và pmma.
Lấy dấu hoặc quét lại nếu làm mão mới.
Làm sạch và tiệt trùng mũi, dụng cụ tách mão theo quy trình, xem khử khuẩn và bảo quản mũi khoan.

Cửa hàng có mũi cắt cầu mão Mani Carbide Burs cho nhóm cắt cầu mão. Hãy đọc mô tả sản phẩm và hướng dẫn của hãng để biết kích thước, chuôi và cách dùng. Xem thêm tổng quan mũi ở bài hình dạng mũi khoan nha khoa và công dụng.

Câu hỏi thường gặp

Cắt mão kim loại dùng mũi gì?

Thường dùng mũi carbide chuyên dụng cắt cầu mão với nhiều lưỡi để chống bít, kèm nước làm mát. Một số hãng gọi là mũi transmetal. Hãy chọn mũi đúng chuôi và theo hướng dẫn của hãng.

Mão zirconia có cắt bằng mũi carbide được không?

Zirconia rất cứng, thường dùng mũi kim cương phù hợp kèm nước làm mát liên tục. Một số mũi carbide chuyên dụng cắt cầu mão có thể được hãng ghi dùng được cho nhiều vật liệu, nên cần đọc kỹ nhãn trước khi dùng.

Có thể tháo mão mà không cắt không?

Đôi khi được, nếu mão gắn lỏng hoặc dùng dụng cụ tháo mão chuyên dụng. Với mão zirconia hoặc dán bằng xi măng nhựa, thường phải cắt rãnh trước. Nha sĩ sẽ quyết định theo từng ca.

Cắt mão có làm hỏng răng bên trong không?

Có nguy cơ nếu cắt quá sâu hoặc nóng. Phòng tránh bằng cách dừng khi thấy lớp xi măng, làm mát đủ và dùng lực nhẹ. Nha sĩ sẽ kiểm tra cùi răng sau khi tháo mão.

Mão sau khi tháo có dùng lại được không?

Thường không, vì đã bị cắt rãnh hoặc vỡ. Cần báo trước cho bệnh nhân và chuẩn bị mão tạm, mão mới. Nếu muốn giữ mão để dùng lại, phải bàn với nha sĩ từ trước.

Cần tư vấn chọn đúng sản phẩm cho phòng khám?
Gọi hotline 0584 880 312 để tư vấn viên của Cửa Hàng Nha Khoa hỗ trợ.

Lưu ý chuyên môn: Nội dung chỉ mang tính tham khảo cho nha sĩ và nhân viên phòng khám, không thay thế chỉ định điều trị. Luôn làm theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất từng sản phẩm. Người duyệt nội dung: Đăng Khoa. Người biên soạn: Ngọc Thoại.